معماری خانه های قدیمی ایرانی (قسمت اول)

  • تاریخ انتشار : ۱۳۹۶/۱۱/۲۰
  • دسته بندی : مقالات
  • نظرات : 0

معماری خانه های قدیمی ایرانی (قسمت اول)

مساحت زیاد خانه های قدیمی از ویزگی های بارز خانه های قدیمی در شهر هایی مثل اصفهان ،کاشان،تبریز میباشد.

سبک معماری ،طراحی نما و معماری داخلی بناهای قدیمی ایرانی  شامل دوبخش اندرونی و بیرونی است که قسمت های تشکیل دهنده آن عبارتند از:

سکو،سردر ورودی،در ورودی ،هشتی،دالان،ایوان ها،حیاط و اتاقهای اطراف آن،حوض،آشپزخانه،سرویس ها میباشند.

سکو:محلیست برای استراحت در هنگام انتظار، یا نشستن و گفت و گو با همسایه ،سکوها در دوطرف در ورودی ساخته میشدند .

‌ سردر ورودی: هلال تزئینی ساخته شده روی درب خروجی که با کاشی کاری دارد مزین شده و قسمت بالای  آن آیات قرآن و عبارات مذهبی  حک میشد. درواقع هدف اصلی از ساخت سردر جلوگیری از تابش مستقیم آفتاب در تابستان و ریزش برف و باران در زمستان نیز میباشد.

درب ورودی

در بیشتر بناهای قدیمی ، درهای ورودی از دو لنگه ی چوبی ساخته میشد که هر لنگه کوبه ای داشت.

زن ها حلقه ای که صدای کمی داشت ، به صدا در می آوردند و مردها کوبه ی چکشی مانند را که صدای محکمتری داشت میکوفتند.

هشتی :

در معماری ساختمان های سنتی در قسمت ورودی از نمایی  هشت ضلعی یا نیمه هشت ضلعی (چهارضلعی) استفاده میشده که سقفی کوتاه  وگنبدی داشته و یک سوراخ کوچک نور بعنوان نورگیر درآن تعبیه شده است. گاهی سکوهائی برای نشستن در هشتی ساخته میشد.هشتی در واقع برای دسترسی بین بخش های مختلف خانه ساخته می شد.

دالان (راهرو) :

دالان  که هشتی رابه حیاط خانه متصل میکند، راهروئیست باریک وپر پیچ و خم که از تزئینات ساده یا مجلل استفاده میشد که افراد را جذب خود کنند.علت این امر کم کردن سرعت ورود عابران به حریم خصوصی منزل بود.

حیاط

درخانه ها ی سنتی قدیم ، حیاط در مرکز ساختمان قرار داشت و اطراف آنرا ایوانها و اتاقها محصور میکردنند. حیاط که  معمولا چهار گوش  نیز بود مرکز و قلب یک ساختمان بشمار میرفت و بعلت وسعت زیاد، محلی برای گرد هم آمدن اقوام و برگزاری جشن عروسی و مراسم مذهبی بود. هر حیاط معمولاً یک حوض و چند باغچه شت و در طراحی و تزئینات آن ، از کاشی های رنگی و رنگ های شاد استفاده میشد.

حوض و باغچه

در معماری خانه های قدیمی حوض و باغچه از مهمترین بخشهای تشکیل دهنده حیاط به شمار می رفت.

تالار

از تالار برای پذیرایی از مهمانان محترم و مخصوص مورد استفاده قرار می گرفت.

تالار نیز برعکس اتاقهای ساده از دکوراسیون داخلی ،چیدمان و تزئینات پیچیده تری تشکیل شده و عمدتا این تزئینات شامل : گچبریها، آئینه کاری، نقاشی روی گچ، مقرنس و نقاشی روی چوب نیز می شدند. قسمت رو به حیاط تالار ، با ارسی های پنج و هفت دری به حیاط خانه مشرف می شدند.

 

اتاق نشیمن

اتاق نشیمن محل گرد هم آمدن افراد خانواده ومهمانهای بسیار نزدیک به حساب می آمد و تزئیناتی بسیار جزئی داشت به گونه ای که حس آرامش را به افراد القا مینمود.

طراحی داخلی آشپزخانه

آشپزخانه ها معمولاً مربع یا مستطیل شکل بوده و در نزدیکی آب انبار و چاه آب قرار ساخنه میشدند. ر درون آشپزخانه ، محلی برای پخت و پز ، ذخیره ی چوب و تنور پخت نان و در درون دیوار آن تاقچه ای برای قرار دادن ابزار آشپزی تعبیه شده است.

 

آبریزگاه (توالت) و حمام:

معماری بنای سرویسها به دو علت سهولت در استفاده از آب و گرمای آن در سطح پایین تری قرار می گرفتند. حمام در ختنه های قدیم اکثرا وجود نداشت .اما در خانه های بزرگ و معروف  از دو بخش رختکن (سر بینه) و ومحل شستشو (گرم خانه) تشکیل میشد.

 

جهت خانه ها

معماری خانه های قدیمی ایرانی در راستای زاویه ی نور خورشید و قبله ساخته میشد و هر قسمت از خانه برای فصل خاصی از سال مناسب بود . در معماری بیشتر خانه های سنتی، جهت خانه بسمت محور شمالی و جنوبی بوده و بهترین موقعیت تابش نور خورشید داشتند تا در روزهای گرم تابستان از سایه و در زمستان از گرمای خورشید بهره مند باشد . همچنین مبنای قرارگیری و محل ساخت تالار ، بادگیر، ارسی های سه و پنج دری تابع همین امر بود.

قسمتهای اصلی خانه های قدیمی ، در سمت شمالی و جنوب و فضاهائی که اهمیت کمتری داشتند،‌ مانند: آشپزخانه و سرویس ها در دو سمت شرق و غرب  ساختمان نیز بنا میشدند.

 

 

 

 

طراحی داخلی ویلا دوبلکس , طراحی داخلی رستوران مدرنشرکت بازسازی ساختمانطراحی داخلی مغازهدکوراسیون داخلی منزلدکوراسیون اداری, طراحی دکوراسیون داخلیطراحی داخلی مطب طراحی داخلی طلا فروشی

 

 

 

  نظرات